Sinds september 2020 wint Frisia Zout BV zout van onder de Waddenzee, voor de haven van Harlingen. De grote bodemdalingsschotel die daardoor ontstaat geeft aan de rand, in de haven van Harlingen, nog 2 cm bodemdaling.
In 2014 vroeg de vereniging Oud Harlingen de gemeenteraad om niet aan de zoutwinning mee te werken 'totdat onomstotelijk vaststaat dat die geen bedreiging kan vormen voor het monumentale Harlinger erfgoed.' Toen die brief geen effect had organiseerde de vereniging een bijeenkomst met particuliere huiseigenaren, rentmeesters van kerken en plaatselijke, provinciale en landelijke erfgoedorganisaties.
Dat overleg leidde tot de oprichting van de Stichting Bescherming Historisch Harlingen. Doel van de nieuwe stichting is alle soorten schade te voorkomen: materiële schade aan panden, maar ook emotionele en psychische schade, bedrijfsschade én imagoschade aan Harlingen als monumentenstad.
Bewoners van de Waddeneilanden protesteren tegen het plan van Rijkswaterstaat om grote delen van het Waddengebied en van de eilanden af te sluiten om de natuur daar te beschermen. Zo zou volgens sommigen Vlieland voor een derde deel worden gesloten. De gezamenlijke eilanders boden hierover vandaag een petitie aan de Tweede Kamer aan, die 50.000 keer is ondertekend.
De overheid wil maatregelen nemen om verdere achteruitgang van de natuur te voorkomen. De inwoners eisen hier meer inspraak bij. Ze wijzen ook op het handelen van de overheid zelf. Ze wijzen op gaswinning, zoutwinning en de aanleg van kabels in het Waddengebied. "We zijn bang dat wij het wisselgeld worden om dat soort projecten door te kunnen laten gaan."
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat neemt de zorgen van de eilanders serieus en organiseert in het Waddengebied nog een reeks informatiebijeenkomsten voor de in totaal 25.000 eilandbewoners.
De rechtbank Noord-Nederland vindt de ingehuurde IMG-deskundige Rinse Wiersum niet onafhankelijk. De man blijkt namelijk mede-eigenaar te zijn van schadebureau D.O.G. Ingenieurs bv dat hem inhuurde. Het eigen vermogen van Wiersum steeg tussen 2017 en 2024 van 1 naar 61 miljoen euro.
Deze verstrengeling van belangen kwam aan het licht door een inwoner Drenthe, die voor de rechter ‘kon aantonen dat het IMG drie keer een schadevergoeding had afgewezen en dat alle keren de motivering totaal niet klopte’. Mogelijk speelt eenzelfde belangenverstrengeling bij bureau 10BE, dat schades beoordeelt voor de Commissie Mijnbouwschade.
De rechter stelt in zijn uitspraak dat maar zeer de vraag is 'in hoeverre dergelijke deskundigen nog zijn te kwalificeren als onafhankelijke deskundigen zonder een persoonlijk belang.’ Persrechter Marion de Jonge lichtte toe: "alles bij elkaar genomen zegt de rechter: deze deskundige is niet onafhankelijk."
Hoe meer je weet, hoe meer je beseft dat je veel meer níet weet. Dat geldt ook voor de bodemdaling. Als gevolg van de zoutwinning gaat de bodem onder Harlingen zakken, al weten we nog niet hoe snel, hoeveel en hoe lang.
Daarnaast zakt de bodem ook al 'automatisch', door het samendrukken van bodemlagen. Die beweging werd eerder vooral geconstateerd bij veengrond, maar de laatste tijd worden de aanwijzingen sterker dat 'compactie' ook bij kleigrond tot bodembeweging leidt.
Maar nóg een fenomeen speelt een rol, namelijk de kanteling van heel Nederland. Een kilometers dikke ijskap, die eerder in Scandinavië lag en door zijn gewicht de aardkorst daar omlaag drukte, is gesmolten. Scandinavië veert daardoor nu op, waardoor noordwestelijk Nederland iets daalt. In een eeuw zakt het westen van ons land zo per eeuw ongeveer 5 centimeter, terwijl het oosten 1 a 2 centimeter omhoog komt. Meer informatie vind je via de landelijke bodemdalingskaart.