03 maart 2026

Aanpassing(en) schaderegeling

De Commissie Mijnbouwschade kan niet uit de voeten met de eigen schaderegeling. Tot die conclusie kwam de Commissie toen ze - voor het eerst sinds haar oprichting - inderdaad mijnbouwschade wilde vergoeden, te weten in Ekehaar. De schadevergoedingen staan namelijk in geen verhouding tot de werkelijke kosten. Een café-eigenaar ontving bijvoorbeeld, op basis van een rapport van 250 pagina's, € 16,41 om een scheur in een muur te herstellen. 

Na overleg met de inwoners gaf de Minister van Klimaat en Groene Groei daarop aan dat de schaderegeling zal worden aangepast. De herziene regeling zal met terugwerkende kracht ook voor de inwoners van Ekehaar gelden. Daar bovenop nam de Tweede Kamer vandaag een motie aan die de regering verzoekt om bij de aanpassing óók een terugwerkendekrachtbepaling op te nemen om mensen die onder de oude regeling vielen te helpen. Hiermee lijkt rond  schadeafhandeling door de Commissie Mijnbouwschade een soortgelijke spaghetti te ontstaan als in het Groninger aardbevingsgebied.

26 februari 2026

Indirecte schade door bodemdaling

De bodemdaling als gevolg van gas-, olie- en zoutwinning kan leiden tot effecten in de waterhuishouding. Die veranderingen kunnen op hun beurt bijdragen aan funderingsschade. Dat stelt Deltares, een onderzoeksinstituut op het gebied van water en ondergrond. Omdat na afloop van de winning nog lang daling kan optreden, moet dan ook nog lange tijd rekening gehouden worden met effecten op en door de waterhuishouding. "Dit leidt afhankelijk van de lokale omstandigheden tot verhogingen of verlagingen van de grondwaterstanden. Dit kan bij zowel vernatting of verdroging tot schades aan funderingen en boven- en ondergrondse infrastructuur leiden."

De gevolgen blijven niet per se beperkt tot de locatie van bodemdaling zelf, stelt het rapport. "Bodemdaling op plek A kan een uitstralingseffect hebben op de omgeving." Voor de provincie Friesland is door het Wetterskip Fryslân en Royal HaskoningDHV een poging gedaan om de rol van bodemdaling op het gehele bodem- en (grond)watersysteem van de provincie expliciet te maken. 

02 februari 2026

Zoutwinning en waterbeheer

In het juist verschenen Jaarplan 2026 van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) signaleert deze dat zoutwinnning ook invloed kan hebben op het waterbeheer. In 2026 wil SodM daarom onderzoeken hoe de bodemdaling door de zoutwinning daar op doorwerkt.

"Bij zoutwinning daalt de bodem", stelt het Jaarplan, "met nadelige gevolgen voor milieu en omgeving. De grond kan zouter, natter of juist droger worden. Het dalen van de bodem kan leiden tot verzakkingen en schade aan wegen en huizen. Bodemdaling gaat soms nog door als de zoutwinning al is gestopt. Het is belangrijk om de gevolgen van bodemdaling goed in beeld te hebben. Dit is nodig om goed te kunnen adviseren over nieuwe mijnbouwactiviteiten, zoals ondergrondse opslag van waterstof. De gevolgen van bodemdaling door zoutwinning zijn erg afhankelijk van de locatie. SodM wil in 2026 onderzoeken hoe de effecten van bodemdaling doorwerken op bijvoorbeeld het waterbeheer (waterhuishouding en grondwaterkwaliteit) door waterschappen en gemeenten."

28 januari 2026

Financiële check Frisia Zout

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) gaat dit jaar onderzoeken of Frisia Zout wel voldoende geld reserveert voor onverwachte gebeurtenissen, het afbreken van installaties en het goed achterlaten van de omgeving. Dat schrijft de toezichthouder in het vandaag verschenen Jaarplan 2026, omdat ze hier zorgen over heeft: "Als bedrijven daar niet genoeg geld voor reserveren, kunnen er risico’s ontstaan voor de veiligheid van mens en milieu."

Bedrijven die de diepe ondergrond gebruiken moeten zich houden aan regels in de wet en in vergunningen. Ook wanneer een bedrijf gestopt is met met winnen, heeft het nog verplichtingen. De Mijnbouwwet gaat er vanuit dat ondernemingen daar nu en in de toekomst voldoende geld voor in kas hebben, maar SodM wil dit checken. De kosten van maatregelen bij onverwachte gebeurtenissen en opruimen kunnen immers hoog oplopen. De financiële positie van Frisia Zout en van andere zoutwinningsbedrijven wordt in dat kader de komende tijd onder de loep genomen. 

22 januari 2026

Peperdure schade-opname

Na aardbevingen in oktober 2023 deden 67 inwoners van het Drentse Ekehaar een schademelding bij de Commissie Mijnbouwschade. Daarvan kregen 29 melders in 2025 inderdaad een schadevergoeding toegekend, voor een totaalbedrag van € 80.000. Het in kaart brengen van de schade door een bureau kostte € 440.000. De Commissie wil de schaderegeling, zoals die nu luidt, dan ook aanpassen: in plaats van een percentage zou volledige schade vergoed moeten worden, en ook schades die langer dan een jaar geleden zijn ontstaan.

De Commissie Mijnbouwschade is potentieel ook een partij waarbij inwoners van Harlingen een claim zouden kunnen neerleggen, mocht er in Harlingen schade ontstaan als gevolg van de zoutwinning. Eerder gaf de voorzitter van de Commissie Mijnbouwschade in een gesprek met de SBHH echter aan geen bezwaar te hebben tegen een 'Harlinger' schaderegeling, rechtstreeks met Frisia Zout. 

20 januari 2026

Delen in Groninger kennis

De SBHH was 20 januari op werkbezoek in de provincie Groningen. In Loppersum werd gesproken met het bestuur van de Groninger Bodem Beweging (GBB). Die is in 2009 - na een lange aanloop die al in 2003 begon - opgericht om op te komen voor de belangen van mensen die directe of indirecte schade hebben door de gaswinning in het Groningen gasveld.

Oorspronkelijk was 'schadeafhandeling' het speerpunt van de GGB, inmiddels is daar ook ‘veiligheid’ bij gekomen. De GGB streeft naar een betere informatievoorziening richting bevolking; het vergoeden van materiële schade; het vergoeden van immateriële schade; het behoud van het culturele en historische erfgoed; het creëren van een nieuw toekomstperspectief voor de regio; en een goede, correcte en rechtvaardiger schadeafhandeling en schadeloosstelling op basis van omgekeerde bewijslast. Het is de bedoeling ook in Harlingen te gaan werken met omgekeerde bewijslast, naar analogie van Groningen.

06 januari 2026

Europese Natuurherstelwet

De Europese Unie wil via een Natuurherstelwet bereiken dat in 2050 alle ecosystemen hersteld zijn. Om aan die wet te voldoen moet Nederland dit jaar een plan van aanpak inleveren. In dat kader werkt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) onder meer aan een plan voor de Waddenzee. Om natuur en economische activiteiten in dit gebied beter met elkaar in evenwicht te brengen moet er veel gebeuren, maar er lijkt een kentering gaande. De Waddenacademie rapporteerde afgelopen jaar dat de meeste natuurlijke indicatoren slechter of onzekerder zijn dan zou moeten. En het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) toonde aan dat de bodem en het bodemleven wel degelijk te lijden hebben van gas- en zoutwinning. Wellicht droeg dat er aan bij dat demissionair minister Hermans van Klimaat en Groene Groei eind 2025 een streep door nieuwe gaswinning boven Ternaard zette. Ook over de uitbreiding van de zoutwinning boven Harlingen is negatief geadviseerd.